Kalendarium

Zapraszamy na popołudnie z pieśniami pasyjnymi pochodzącymi z różnych stron Podkarpacia. Program tego spotkania wypełnią unikatowe warianty tradycyjnych śpiewów wielkopostnych: melodie zaczerpniemy ze zbiorów terenowych Bartosza Gałązki z lat 1997-2018, teksty słowne - w większości z druków ulotnych zarchiwizowanych w Muzeum Etnograficznym w Rzeszowie, zgromadzonych przez Franciszka Kotulę, a skatalogowanych i usystematyzowanych przez Piotra i Natalię Wawrzkiewiczów w ramach Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Bartosz i Piotr opowiedzą o swoich poszukiwaniach, wystąpią: Stanisław Nogaj oraz grupa śpiewacza Zosienki. Zabrzmią liry i skrzypce. Organizatorzy liczą także na udział wokalny publiczności.

Wykład odbędzie się w ramach IV edycji Jarosławskiego Festiwalu Historycznego "Trzy Bramy". Tegoroczna edycja jest wyjątkowa: przypada bowiem w roku 650-lecia lokacji miasta na prawie niemieckim oraz 100-lecia założenia Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. Z tej okazji - jak mówią organizatorzy - na festiwalu pojawią się m.in. zagadnienia symboliczne, związane z najgłębszą warstwą tożsamości Jarosławia, w tym muzyka c.k. garnizonów galicyjskich (więc i garnizonu Jarosław). Wykład Bartosza Gałązki będzie dotyczył recepcji tej właśnie muzyki w kulturze tradycyjnej. Dokładniej: będzie to opowieść o repertuarze przyniesionym przez rekrutów z wojska na podkarpacką wieś. Przedmiotem wykładu staną się więc głównie śpiewy rekruckie zachowane w żywej tradycji południowo-wschodniej Polski - sytuowane w kontekście źródeł drukowanych.

Jak czytamy w źródłach folklorystycznych, w regionie jasielskim już w pierwszych dniach Adwentu zaczynały się przygotowania do okresu kolędowania. W domach najznamienitszych gospodarzy schodzili się starsi i młodsi mieszkańcy wsi. Młodsi uczyli się od starszych (to w kulturze nazywa się "transmisją międzypokoleniową", a potocznie "przekazywaniem z pokolenia na pokolenie"), a także czerpali ze starodawnych KANTYCZEK. Uczyli się melodii i słów dawnych kolęd, ról do widowiska zwanego "herodami", obsługi lalek w szopce...

Jasielski Dom Kultury, podtrzymując tę tradycję, zaprasza na spotkanie z dawnymi KOLĘDAMI PODKARPACIA. Podczas warsztatów zaprezentowane zostaną nie tylko same kolędy, ale również różnorodne źródła, w których można je odnaleźć.

Zaproszenie kierowane jest do wszystkich miłośników kolędowania "po dawnemu", a szczególnie do sympatyków przeglądu "Na nutę kantyczek - kolędy Podkarpacia" - w tym uczestników konkursu i (zwłaszcza!) ich instruktorów i nauczycieli.

Warsztaty poprowadzi Bartosz Gałązka, etnomuzykolog, autor serii książek "Kolędy Podkarpacia". W trakcie warsztatów zaprezentuje on również wyniki swoich badań prowadzonych w mijającym roku w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wspólnie zaśpiewamy kilka odnalezionych przez niego, unikatowych kolęd pochodzących z terenów dawnej Ordynacji Zamojskiej.

Korzystając z miłego zaproszenia Polskiej Akademickiej Korporacji Astrea Lublinensis, Bartosz Gałązka poprowadzi w Lublinie warsztaty prezentujące kolędy w kontekście obrzędów kolędniczych południowo-wschodniej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem kolęd z terenów dawnej Ordynacji Zamojskiej. Przedstawione zostaną zarówno kolędy bożonarodzeniowe (zwłaszcza pochodzące z kantyczek, o niezwykle ciekawych melodiach wywodzących się ze staropolskich tańców), jak i noworoczne, których obfitość cechuje obszar badany w 2025 roku w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. B. Gałązka opowie też o zachowanej w pamięci ostatnich żyjących uczestników kolędy (kolędowania) "z herodem".

Wykład Bartosza Gałązki na temat kolęd i kolędowania w południowo-wschodniej Polsce, obejmujący m.in. prezentację najnowszych wyników badań nad kolędami terenów Ordynacji Zamojskiej, odbędzie się w ramach spotkania podsumowującego projekt "KIERUNEK: TRADYCJA!", realizowany przez Stowarzyszenie Przyjaciół Młodzieżowego Domu Kultury w Jaśle FAMILIARIS wspólnie z MDK w Jaśle, a dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu Nasze Tradycje.