Przy piecu i pod oknem. Kolędy Podkarpacia 1 – premiera płyty

Dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które Stowarzyszenie Muzyka Dawna w Jarosławiu otrzymało na projekt „Przy piecu i pod oknem. Zbiór kolęd Podkarpacia”, w latach 2017-2018 ukażą się m.in. dwa albumy płytowe zawierające nagrania kolęd pochodzące z badań terenowych Bartosza Gałązki oraz interpretacje zebranych przez badacza materiałów w wykonaniu uznanych artystów oraz młodych pasjonatów muzyki tradycyjnej.

Czytaj dalej

Premiera czwartego tomu „Kolęd Podkarpacia”

W grudniu 2017 r. ukazała się kolejna książka z serii Kolędy Podkarpacia. Materiały zamieszczone w tomie noszącym podtytuł Od Leżajska zostały zebrane przez Bartosza Gałązkę w latach 2010-2017 na terenie dzisiejszego powiatu leżajskiego oraz w niektórych miejscowościach położonych na obszarach powiatów: łańcuckiego i rzeszowskiego. Czytaj dalej

Śpiewy pogrzebowe na Rodzinnym Taborze

W pierwszych dniach lipca, w gościnnej „Farfurni” Janeczki i Michała Kacprzyków, w ramach Rodzinnego Taboru w Zawadce Rymanowskiej, odbyły się dwa spotkania z tradycją Podkarpacia. W ich trakcie uczestnicy mogli nie tylko zapoznać się z rezultatem prac Bartosza Gałązki nad antologią śpiewów żałobnych, ale także, a może przede wszystkim – zanurzyć się w repertuar pogrzebowy południowo-wschodniej Polski i doświadczyć jego specyfiki, ucząc się kilku pieśni, reprezentatywnych dla poszczególnych  podkarpackich subregionów. Czytaj dalej

Ruszyło Podkarpackie Pogotowie Pieśniowe – warsztaty śpiewów pogrzebowych w parafii przeworskiej

Dostępne, dawne i współczesne śpiewniki liturgiczne oraz zbiory pieśni nabożnych nie gwarantują zachowania ciągłości lokalnych tradycji. Nikt już nie kwestionuje faktu, że każdy znaczący ośrodek: miejscowość czy parafia o wielowiekowej historii, posiadają (lub posiadały…) własny, odmienny (głównie pod względem melodycznym) od innych ośrodków, repertuar śpiewów. Dotyczy to także Podkarpacia – i śpiewów pogrzebowych. Pozbawieni źródeł pisanych animatorzy śpiewu (w tym organiści, szczególnie ci, którzy nie wywodzą się z miejscowych społeczności, lub dotychczas nie byli zainteresowani lokalną spuścizną kulturową) są często bezradni wobec zastanego zwyczaju. Czytaj dalej

Pogrzebowe śpiewy z Haczowa w Muzeum Etnograficznym w Rzeszowie

W trakcie Nocy Muzeów 20 maja 2017 r. rzeszowskie Muzeum Etnograficzne im. Franciszka Kotuli na kilka godzin przeniosło się w czasie i przestrzeni do dawnego Haczowa (powiat brzozowski). Stało się to za sprawą zespołu Vox Angeli, który przygotował do śpiewania z publicznością zestaw pieśni z repertuaru Mistrza Stanisława Wyżykowskiego, oraz Bartosza Gałązki, który opowiedział gościom o haczowskich śpiewach tradycyjnych, prezentując nagrania z własnych badań terenowych. Czytaj dalej

Katalog śpiewów żałobnych z Podkarpacia

W ramach projektu stypendialnego, obok publikacji elektronicznej zawierającej zapisy nutowe oraz teksty słowne podkarpackich śpiewów pogrzebowych wraz z komentarzami i wykazem źródeł, powstaje, komplementarny do niej, Katalog śpiewów żałobnych z Podkarpacia – cyfrowy spis treści Antologii: baza utworów, z wyszczególnieniem proweniencji zapisów wersji i wariantów melodycznych. W skład katalogu wchodzą karty śpiewów. Katalog jest aktualizowany na bieżąco. Jego ostateczny kształt będzie wynikał z układu treści, jaki przyjmie przygotowywana publikacja książkowa.

Aktualna wersja Katalogu wraz z legendą i objaśnieniami do pobrania >>> TUTAJ

Dla ilustracji różnorodności melodycznej repertuaru żałobnego Podkarpacia, poniżej prezentuję wybrane ze zbioru śpiewy, reprezentatywne dla poszczególnych ośrodków regionu. Inne przykłady muzyczne można znaleźć w pozostałych wpisach na stronie. Czytaj dalej

Żałobne nuty w radiowym eterze

Przez Twe rany i boleści
racz zostać z Maryją przy mej śmierci…
(z refrenu pieśni Pamiętaj, człowiecze, na Jezusa)

Wśród śpiewów wykonywanych w ramach zwyczajów pogrzebowych znaczącą grupę stanowią XIX-wieczne pieśni pasyjne, anonimowych autorów, prawdopodobnie związanych ze środowiskiem klasztornym. Wędrowni śpiewacy przynieśli je na „dróżki kalwaryjskie”, rozprowadzając wśród ludu druki ulotne z tekstami. Wkrótce pieśni te śpiewano w kościołach w Wielkim Poście, szczególnie podczas „Stacji Jerozolimskich” (późniejszej Drogi Krzyżowej) oraz nocnych adoracji w trakcie Triduum Sacrum. Po reformach Soboru Watykańskiego II dla większości z tych śpiewów w świątyniach nie było już miejsca. Czytaj dalej

Misterium pasyjne w Ustrobnej

7 kwietnia 2017 r. w gościnnych murach świątyni pod wezwaniem św. Jana Kantego w Ustrobnej zagościł Zespół Muzyki Dawnej i Tradycyjnej Vox Angeli z Rzeszowa, by zaprezentować miejscowej społeczności Podkarpackie Misterium Wielkopostne. Złożyły się na nie Stacje Jerozolimskie, śpiewane w wariancie melodycznym z parafii Niewodna, oraz związane z nimi treścią pieśni pasyjne. Czytaj dalej

Źródła terenowe

Materiał źródłowy do publikacji zebrano podczas badań terenowych przeprowadzonych w latach 1998 – 2017 na terenie województwa podkarpackiego. Przebadano w sumie ponad 1000 miejscowości, nagrywając kilka tysięcy śpiewów. Większość nagrań zarejestrowano podczas indywidualnych wywiadów z rozmówcami (zwykle pełniącymi w swoich społecznościach funkcję przewodnika śpiewów żałobnych, „różańca”, w przeszłości lub w momencie prowadzenia badań). Część nagrań to wykonania zbiorowe, zapisane w sytuacjach: czuwania w domu zmarłego, mszy żałobnej i pogrzebu. Czytaj dalej